Prof. Dr. Rahmi Dirican (03.02.1928 – 29.04.2010), 3 Şubat 1928 tarihinde Tokat ilinin Artova kazasına bağlı Kızılca köyünde doğan Dr. M. Rahmi Dirican, ilk öğrenimini 1934 – 1938 tarihleri arasında Samsun’un Havza ve Yozgat’ın Akdağmadeni ilçelerinde tamamlamıştır. 1939 yılında Yozgat Lisesi orta kısmına başlamış ve 1945 yılında aynı liseyi bitirmiştir.

1946 yılında İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne girmiş ve 2 Haziran 1953 yılında bu fakülteden 7038/10506 numaralı diplomayı alarak mezun olmuştur. Tıp fakültesinden mezun olduktan sonra 1953 ve 1954 yıllarında yedek tabip asteğmen ve teğmen olarak Tunceli ilinin Hozat ilçesinde askerlik görevini tamamlamıştır. Askerlikten sonra 30.12.1954 – 17.7.1956 tarihleri arasında Ordu ilinin Mesudiye ilçesi hükümet tabipliği ve 18.7.1956 – 1.8.1958 tarihlerinde Erbaa sağlık merkezi tabipliği görevini yapmıştır. 1958 yılı Eylül ayında Ankara Hıfzıssıhha Okulu’ndaki Halk Sağlığı kursuna katılmış ve 24.6.1960 tarihine kadar bu okulda kalmıştır. Aynı yıl Dünya Sağlık Teşkilatınca tahsis edilen bir burstan yararlanarak Londra Hıfzıssıhha Okulu’na gönderilmiş ve buradan Halk Sağlığı Diploması alarak 14.3.1962 tarihinde Türkiye’ye dönmüştür. 29.3.1962 tarihinden 31.7.1962 tarihine kadar Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı Sağlık Propagandası ve Tıbbi İstatistik Genel Müdürlüğü emrinde çalışmış, bu tarihten itibaren Ankara Hıfzıssıhha Okulu’nda öğretim görevlisi olarak görev almıştır. 20.12.1962 tarihinde Londra Hıfzıssıhha Okulu’na İstatistik ve Epidemiyoloji kursu almak üzere gönderilmiş bu kursu başarı ile bitirdikten sonra İsviçre ve Yugoslavya’nın sağlık ve istatistik servislerini inceleyerek 11.5.1963 tarihinde yurda dönmüştür.

12.5.1963 tarihinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığından Halk Sağlığı ihtisas belgesi almıştır. 1965 yılı Eylül’ünde Amerika Birleşik Devletleri’nde John Hopkins Halk Sağlığı Okulu’na giderek 1963 yılından beri Ankara Hıfzıssıhha Okuluyla birlikte yürütülen “Türkiye’de Sağlık ve İnsangücü Araştırması”nın raporunu yazmıştır. 1968 yılında The Johns Hopkins Press tarafından “Health Manpower Planning in Turkey” adı ile basılan bu kitabın ikinci yazarıdır. 21.8.1965 tarihinden 30.1.1967 tarihine kadar Hıfzıssıhha Okulu Köy Sağlığı Şubesi Müdürlüğü görevini yapmış ve 31.01.1967 tarihinden itibaren Erzurum Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Toplum Hekimliği Bölümü’nde öğretim görevlisi olarak çalışmaya başlamıştır. 9 Kasım 1967 tarihinde Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde girdiği Toplum Hekimliği dalından Doçentlik sınavını başarmış ve Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Toplum

Hekimliği bölüm başkanı olarak atanmıştır. 6990 sayılı Atatürk Üniversitesi Kanunu’nun 996 sayılı kanunla değişik geçici ikinci maddesi uyarınca 1971 yılında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesinde girdiği profesörlük sınavını başarmış ve 27 Şubat 1971 gün ve 13763 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan kararname ile Profesör olmuştur.

18.11.1974 yılına kadar Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Toplum Hekimliği Bölüm Başkanlığı görevini yapan Prof. Dr. M. Rahmi Dirican aynı tarihte Bursa Tıp Fakültesi Toplum Hekimliği Kürsüsü Profesörlüğüne atanmıştır. 03.02.1995 tarihinde yaş haddinden emekli oluncaya kadar bu Fakültede Toplum Hekimliği (daha sonra adı toplum sağlığı ve son olarak halk sağlığı anabilim dalı olarak değişen) kürsüsünde görev yapmıştır.

Daha sonra adı Uludağ Üniversitesi olarak değişen Bursa Üniversitesi Tıp Fakültesinde Toplum Sağlığı Kürsüsü Başkanlığı, Yönetim Kurulu Üyeliği yapmış, 03.12.1974 tarihinde Dekan Yardımcısı, 20.06.1975 tarihinde de Fakülte Dekanı olmuştur. Dekanlığı 06.01.1979 tarihine kadar sürmüştür.

1965 yılında “Avrupa Halk Sağlığı Okulları Birliği”nin şeref üyesi ve 1980 yılında Liverpool Üniversitesi Tıp Fakültesi şeref üyesi (Honorary Fellow) olarak seçilen Prof. Dr. M. Rahmi Dirican, Türkiye’de görev yaparken Sağlık Bakanlığının ve Fakültesinin izniyle 1964 – 1968 yılları arasında John Hopkins Üniversitesi Halk Sağlığı Okulu Uluslar arası Sağlık Bölümü’ne uluslararası araştırma uzmanı olarak seçilmiş ve “Türkiye’de Sağlık İnsangücü Araştırması”nı yürütmüştür. 1978 – 1982 yıları arasında Dünya Sağlık Örgütünün desteklediği “Evde Sunulan Aile Planlaması Hizmetlerinin Değerlendirilmesi” araştırmasını yapmıştır.

Evli ve üç çocuk babası olan Prof.Dr.M.Rahmi Dirican’ın halk sağlığının çeşitli konularını işleyen 51 makalesi ve “Türk Hekimlerinin Düşünüş ve Davranışları ve Bunun Toplum Sağlığına Etkileri” , “Ebe, Gebe ve Hemşirenin El Kitabı” , “Halk Sağlığı (Toplum Hekimliği)” ve “Bir Hekimin Anıları” adlı dört kitabı vardır.