KÜTAHYA’DA YAŞANAN OLAYA SÜRATLE VE CİDDİYETLE MÜDAHALE EDİLMELİDİR, AKSİ HALDE BİR FELAKET DOĞABİLİR. ETİ Gümüş AŞ’nin Kütahya Gümüşköy’de bulunan maden işletmesinin atık depolama barajında 07.05.2011 tarihinde kısmen yıkılma meydana geldiği kamuoyuna yansımıştır.

Yazılı ve görüntülü basına yansıyan bilgi ve görüntülere göre atık barajının havuzlarında iki numaralı havuz ile üç numaralı havuz arasındaki duvar yıkılmıştır. Atıklar iki numaralı havuza yığılmış ve aradaki duvarı da aşarak bir numaralı havuza doğru geçmeye başlamıştır. Atıkların yarattığı tüm yük son duvara yüklenmiş durumdadır. Yine yazılı ve görüntülü basından elde edilen bilgiye göre 25 milyon ton atığın son seddeyi aşıp çevre köyleri ve tarım arazilerini kaplaması söz konusudur.  

Ülkemizin de bulunduğu bölgede 2000 yılında Romanya’da Baia Mare altın madeninde ve geçen yıl Macaristan’da bir alimünyum tesisinin atık depolama barajlarında meydana gelen yıkılmaların insan sağlığı ve çevre açısından acı sonuçları çok önemli olmuştur ve etkileri halen devam etmektedir.

Bu nedenle Kütahya’da yaşananlar hakkında zaman geçirilmeden kamuoyuna ciddi, tutarlı ve inandırıcı bir bilgilendirme yapılmalıdır;

Oluşturulduğu belirtilen ‘kriz ekibine’ üniversite ve meslek kuruluşlarından bilim insanları ve konun uzmanları da mutlaka alınmalı; olayın tüm boyutu, atık miktarı, başta siyanür ve ağır metaller olmak üzere insan ve çevre sağlığı açısından tehdit oluşturan maddelerin miktarları açıklanmalıdır.

Alınması gereken önlemlere ortak karar verilmelidir.

Konu ile ilgili sivil toplum kuruluşlarına ve kamuoyuna sürekli ve doyurucu bilgilendirme yapılmalıdır

Bölgede bulunan içme su kaynakları kirlenme riskine karşı sıkı ve hassas bir şekilde izlenmeli, sonuçlar bölgede yaşayanlarla paylaşılmalıdır.

Ayrıca bölgede üretilen tarımsal ürünler ve toprak da kirlenme olasılığına karşı sıkı şekilde izlenmelidir. Maden yakınlarında hayvanlar otlatılmamalıdır.

Bölgede yaşayanların boşaltılması olasılığı açısından gerekli çalışmalar yapılmalıdır.

Bölgedeki sağlık tesislerinde gerekli hazırlıklar yapılmalı, sağlık personeli konu ile ilgili bilgilendirilmelidir.

Bu tip atık depolama barajları ülkemizde sadece Kütahya’da bulunmamaktadır. Birçok yerleşim merkezimiz aynı tehdit altındadır ve bu konunun bir an önce tüm bilim çevrelerini tatmin edecek şekilde çözülmesi büyük bir öneme sahiptir. Balıkesir’in Balya ilçesinde eski bir kurşun madeninin ağır metallerden zengin atıklarının yarattığı çevre felaketi unutulmamalıdır ve aynı tablonun başka yörelerimizde de yaşanmaması için gerekli hassasiyet gösterilmelidir.

Çevre Mühendislerinin bölgeyi boşaltma çağrısı dikkate alınmalıdır. Havuzların çökme riski düşük olsa bile dikkate alınması gereken bir öneridir.

Söz konusu atık siyanür yanı sıra başka tehlikeleri ağır metalleri de içerebilir. Atıkların ne içerdiği ve tehlikenin boyutu konusundaki her bilgi anında paylaşılmalıdır. Bu tür durumlarda hızlı davranmak ve zamanında önlem almak yaşamsaldır. Bu nedenle zaman kaybetmeden gerekli müdahaleler yapılmalıdır. Olayı hafife almak büyük bir tehlikeye yola açabilir. Halk Sağlığı Uzmanları Derneği (HASUDER) sorunun çözümüne katkı sunmaya hazırdır.

Kamuoyuna saygı ile duyurulur. Saygılarımızla. 10.05.2011

HALK SAĞLIĞI UZMANLARI DERNEĞİ YÖNETİM KURULU