SİVİL TOPLUM KURULUŞLARINI TANIYALIM…

HALK SAĞLIĞI UZMANLARI DERNEĞİ

1. Derneğiniz ne zaman, kimin tarafından, nasıl kuruldu, tarihçesi hakkında bilgi verir misiniz? Halk Sağlığı Uzmanları Derneği 1995 yılında Prof. Dr. Remzi Aygün ve arkadaşları tarafından kurulmuştur.

2. Derneğiniz genel olarak hangi faaliyetlerde bulunuyor? Ne tür çalışmalar yapıyor? Örnekler verir misiniz?

Halk Sağlığı Uzmanları Derneği, Türkiye’de yaşayan herkesin sağlığını korumak ve geliştirmek için, çalışma alanına giren konularda ve halk sağlığı uzmanlığının gelişimi ile ilgili konularda çalışmalar yapmak, bu konulardaki çalışmalara katkıda bulunmak ve halk sağlığı uzmanlarının gelişimi amacı ile kurulmuştur.

Halk Sağlığı konularında toplumun eğitimine katkıda bulunmaktayız: Bu kapsamda halk sağlığı sorunları konusunda bilgilendirici ve toplumu uyarıcı basın açıklamaları ve raporlar hazırlamaktayız.

Üyelerin mesleki çalışmaları desteklemekteyiz. Üyelerimize yönelik kurslar ve seminerler düzenliyor, sorunlarının saptanması ve çözümünde çaba harcıyoruz. Üyelerin mesleki sorunlarını çözmeye dönük çalışmalar yapmaktayız.

Ulusal ve uluslararası bilimsel toplantıların düzenlenmesinde öncülük ediyor görev alıyoruz. Her yılı ulusal halk sağlığı kongresi düzenliyoruz. Ulusal ve uluslararası diğer tıp meslekleri kuruluşlarıyla ve halk sağlığı konusunda çalışmalar yapan kuruluşlarla ilişki kurarak ortak çalışmalar düzenlemekteyiz.

Sağlık Bakanlığı başta olmak üzere, kamu kurum ve kuruluşlarının çalışmaları konusunda görüş belirtiyoruz. Gerektiğinde danışma kurullarında yer alarak uzmanlarımızın istihdamı konusunda çalışıyoruz.

Diğer sivil toplum kuruluşları ile halk sağlığını koruma ve toplum duyarlılığını artırmak için ortak çalışmalar yapmaktayız.

3.Sizin çalıştığınız alanda hizmet veren başka dernekler var mı? İsimleri nelerdir?

Derneğimiz aynı meslek üyelerinden oluşan bir uzmanlık derneğidir, dolayısı ile bizimle birebir aynı alanda çalışan başka bir dernek yoktur. Derneğimiz, Türk Tabipleri Birliği altında yer alan, bir uzmanlık derneğidir. Bu yönden derneğimiz tektir.

Ancak, farklı mesleklerden üyelerin çalıştığı ve sadece halkın sağlığı alanında çalışan başka kurumlar da bulunmaktadır. Türkiye Halk Sağlığı Kurumu (HASAK) buna örnek olarak verilebilir.

4.Aynı alanda farklı derneklerin kurulmasını nasıl yorumluyorsunuz? Neden güçler tek çatı altında toplanmıyor da farklı isimlerde dernekler kuruluyor? Amaç nedir?

Aynı alanda aynı amaçlar kurulan örgütler karmaşa ve soruna yol açabilir. Bu derneklerin koordinasyonu da önemli bir sorundur. O nedenle insan gücü ve kaynakların birleştirilerek daha etkin derneklerin kurulması düşünülebilir.

5.Derneğinize üye olmak isteyenlerde aradığınız özellikler nelerdir? Derneğin kaç tür üyesi var? Şu anki üye sayınız nedir?

Derneğimize üye olabilmek için hekim olmak ve halk sağlığı uzmanı ya da halk sağlığı doktorası yapmış olmak gerekir.

6. Türkiye’de alanınızla ilgili hekim sayısı ne kadar, ne kadarı sizin derneğe üye? Aynı hizmet alanında çalışan diğer derneklere de sizin üyeleriniz kayıt oluyor mu? Neden?

Üyelerimiz hekim kökenli, ancak özel durumlara has olmak üzere çok az hekim kökenli olmayan üyemiz var. Bizim üye sayımız.

2003 yılında HASUDER tarafından yapılmış olan “Türkiye Halk Sağlıkçıları Durum Analizi” ilk sonuçları raporuna göre Türkiye’de 1015 halk sağlığı profesyoneli bulunmaktadır. Halk Sağlığı alanında eğitim almış bu kişilerin %43,3’ü (439) uzmanlık, %16,0’ı (162) yüksek lisans, %13,0’ı (132) doktora eğitimi yapmış, %13,5’i (137) uzmanlık, %4,2’si (43) doktora, %10,0’ı (102) ise yüksek lisans eğitimi yapmaktadır. Derneğimiz, tüzüğü gereğince hekim olmayan ve sadece yüksek lisansı olan halk sağlıkçıları üye yapamamaktadır. Bu nedenle halk sağlığı uzmanlarının yaklaşık yarısının üyemiz olduğunu söylemek mümkün olabilir.

7.Genel kurul ve üye seçimleri ne kadar sürede bir yapılıyor? Seçimler en son hangi tarihte yapıldı? Gelecek seçim ne zaman yapılacak?

Genel kurulumuz yılda bir yapılıyor, seçimler ise 2 yılda bir yapılıyor. En son seçimimiz Nisan 2008’de yapıldı ve bir sonraki seçimimiz 2010’da İzmir’de yapılacaktır. Derneğimizin merkezi Ankara’dadır, bu güne kadar tüm genel kurullar ve seçimlerimiz Ankara’da gerçekleşiyordu, tüzük değişikliği yaparak seçimlerimizi Ankara dışında, kongrelerimizle birlikte yapabilmeyi hedefledik. Bundaki amacımız da seçimlere daha geniş katılımı sağlamaktır.

8. Derneğiniz tarafından yayınlanan periyodik bilimsel yayın var mı? Adı nedir? Hangi aralıklarla çıkıyor?

Derneğimizin Turkish Journal of Public Health isimli bir dergisi var, altı ayda bir çıkıyor. Dergimiz (TJPH) online başvuru alabiliyor. Dergimizin web adresi http://www.hasuder.org/ojs/index.php?journal=TJPH dir. Bu sayfadan online başvuru alabiliyoruz.

9.Derneğinizin Yeterlilik Kurulu oluşturuldu mu? Bu kurulda yeterlilik sınavı yapılıyor mu? Yapıldıysa en son ne zaman yapıldı, hangi aralıklarla yapılıyor?

Derneğimizin henüz yeterlilik kurulu yoktur. Bu konuda hazırlık aşamasındayız.

10.Derneğinizin düzenlediği kongre ve diğer bilimsel etkinlikler hakkında neler söylemek istersiniz? Bunlardan (tarih-yer) bahseder misiniz?

Derneğimiz en son 21-25Ekim 2008 tarihinden Ankara’da 12. Ulusal Halk Sağlığı Kongresini düzenledi. Ana teması “Cumhuriyetten Günümüze ve Geleceğe Sağlık” idi. Kongremizde çıkan sonuçlardan biri Cumhuriyet dönemi sağlık deneyimlerimizden yeterince yararlanılmadığı idi.

Bir sonraki kongremiz, 2009 Nisan sonunda İstanbul’da gerçekleşecektir. Bu kongre Dünya Halk Sağlığı Kongresi ile birlikte olacak. Temel konumuz ise, “sağlık hakkı”na vurgu yapılmasıdır. Sağlık hakkı açısından verilen sözlerin ne kadar tutulduğunu tartışacağız.

11.Derneğinizde bilimsel çalışma gurupları oluşturuldu mu? Bu grupların çalışmalarından kısaca bahseder misiniz, neler yapıyorlar/ yapacaklar?

Derneğimizin pek çok alanda çalışma grubu bulunmaktadır. Eğitim, sağlık politikaları, sahada çalışan halk sağlıkçıkları, istihdam, madde bağımlılığı, iletişim, iş sağlığı, sağlığı geliştirme ve sağlık eğitimi, afetler, okul sağlığı, bulaşıcı hastalıklar ve toplum ruh sağlığı alanlarında gruplarımız vardır. Çalışma grupları kendi alanlarında görüş ve rapor hazırlamakta, kurslar düzenlemektedirler.

12.Derneğinizin üye olduğu uluslararası örgütler var mı? Hangileri? Onlarla gerçekleştirdiğiniz/ gerçekleştireceğiniz çalışmalar var mı, varsa bunlar hakkında da bilgi verir misiniz?

Avrupa Halk Sağlığı Derneğine üyeyiz.

Bu alanda yurt dışında çalışan dernekler hem hekim dışı mesleklerden hem de yüksek lisans derecesinden de üye almaktadır; bizim derneğimiz ise bir uzmanlık derneğidir. Bu nedenle yurt dışında benzer bir dernek yapılanması söz konusu değildir.

13. Derneğinizin gelirlerini hangi kalemler oluşturuyor? Kongrelerden derneğinize yaklaşık ne kadarlık bir gelir sağlanıyor?

Derneğimizin gelirlerini daha çok üyelerden gelen aidat ve bağışlar oluşturuyor. Bunun yanı sıra, kurslar, kongreler, sempozyum gibi eğitim etkinlikleri düzenliyoruz. Bazı uluslar arası projelerde yer alıyoruz.

14. Aidat gelirlerinin dernek gelirlerindeki payı ne kadar? Üyelerinizin hepsi düzenli aidatını ödüyor mu? Ödemediğinde uyguladığınız/ uygulamayı düşündüğünüz yaptırımlar var mı, neler? Şimdiye kadar bu yaptırımları kaç üyenize uyguladınız?

Tüzükle ilgili bağlayıcı bir durumdan dolayı, aidatları güncelleme ve belirleme yetkimiz yoktu ve bu nedenle de aidatımız çok düşüktür. Şu anki aidatımız, dernek tüzüğümüzde belirtildiği üzere, yıllık 60 kuruştur. Bununla birlikte, yeni tüzüğümüzde aidat belirleme yetkisi genel kurula verildi. Bundan sonra aidatımızı güncelleme şansımız olacak. Aidatını ödemeyen üyelerimize karşı herhangi bir yaptırım uygulamadık, şu anda gündemimizde de bu konu yok. Üyelerimiz daha çok bağış yapıyorlar.

15. Branşınızla ilgili uzmanlık eğitim süresini yeterli veya fazla buluyor musunuz? Bu konuda görüşleriniz, önerileriniz neler?

Uzmanlık eğitimi süresi 4 yıldır ve yeterli olduğunu düşünüyoruz. Şu sıralar tıpta uzmanlık eğitimini düzenleyen yönetmelik taslağında adımız “Toplum Hekimliği” olarak gözüküyor. Bizler “Halk Sağlığı” olarak kalmasını istemekteyiz. “Sağlık Yönetimi”, “Klinik Epidemiyoloji”, “İş Sağlığı” ve “Çevre Sağlığı” konularında yan dal uzmanlıkları konusunda da girişimlerimiz sürmektedir.

16.Size göre Türkiye’de branşınızla ilgili hekim sayısında bir eksiklik veya fazlalık var mı? Eksiklik varsa bu sayı sizce ne kadar?

Halk sağlığı uzmanı sayısı yetersizdir. Halk sağlığı uzmanlarının özellikle sağlık yönetimi konularında katkısı çok büyük olacaktır. Sağlık müdürlükleri, grup başkanlıkları, yeni toplum sağlığı merkezleri, hastaneler ve belediyelerin sağlık daire başkanlıkları gibi pek çok yerde halk sağlığı uzmanının görev alması sağlık hizmetlerinde önemli farklar yaratacaktır.

17.Derneğinizin kısa veya uzun vadede gerçekleştirmeyi planladığı hedeflerinden bahseder misiniz?

Derneğimiz hedeflerinden biri halk sağlığı alanında söz sahibi olabilmektir ve topluma doğru bilgi sunabilmektir. Bu amaçla basın açıklamaları ve raporlar hazırlamaktayız.

Derneğimizin kurumsallaşması açısından sekreterya ve ofis hizmetlerini geliştirmemiz gerekiyor. Maddi açıdan bazı sıkıntılarımız var, bunları çözmek istiyoruz. Çalışma gruplarımızın daha aktif ve etkin olması için çaba harcıyoruz. Katılımcı ve demokratik bir yönetim anlayışının derneğimizde kurumsallaştırılmasına çalışıyoruz.

18. Derneğinizin misyonu ve vizyonu nedir?

Sağlığı sadece hastalık ve sakatlığın olmayışı değil, bireyin bedenen, ruhen ve sosyal yönden tam bir iyilik hali olarak ele alan derneğimiz, sağlığı temel bir hak olarak görmektedir ve herkesin hiçbir ayrım gözetilmeksizin sağlık hizmetine ulaşmasını savunmaktadır. Bunu hem etik açıdan, hem de toplumsal barış ve kalkınma açısından da zorunlu görmektedir.

Derneğimizin iki temel varlık nedeni vardır. Birincisi halk sağlığı bakış açısı ile sağlık sorunlarına çözüm getirerek sağlıklı, uzun ve mutlu bireylerden oluşan bir toplum yaratmaktır. İkincisi, bu alanda çalışanların ve mesleğimizin gelişmesine katkıda bulunmaktır.

19. Son olarak eklemek istedikleriniz.

Ülkemizde halk sağlığı bilim dalının gelişmesi istenilen düzeyde olamamıştır. Oysa bu bilim dalına çok gereksinim vardır. Halk sağlığı uzmanları sağlık yönetimi, biyoistatistik ve epidemiyoloji gibi alanlarda eğitim almaktadır ki bu alanların hizmette önemli farklar yaratmaktadır.

Halk sağlığı uzmanları Türkiye Cumhuriyeti’nin sağlık deneyimlerine sahiptir. Bu nedenle yöneticiler bizden gelen uyarıları dikkatle incelemelidir.

20. Derneğinizin yönetim kurulunu oluşturan isimlerle internet ve iletiş adresini yazar mısınız?

Derneğimizin internet adresi www.hasuder.org dur. Yönetim ve denetleme kurulumuz aşağıdaki gibidir.

Yönetim Kurulu

Başkan Hilal Özcebe 
Genel Sekreter Mine Kaya
Sayman Mustafa N İlhan
Üye Şevkat Bahar Özvarış
Üye Muzaffer Eskiocak
Üye Deniz Akgün
Üye Tacettin İnandı

Denetleme Kurulu
Erhan Eser
Yıldız Pekşen
İncilay Kılıç

ZAMAN AYIRDIĞINIZ İÇİN TEŞEKKÜRLER