Manşet

   1–7 Mart Deprem Haftası, toplumda deprem bilincini artırmak, afetlere karşı hazırlıklı olmayı teşvik etmek ve riskleri hatırlatmak amacıyla her yıl düzenlenen bir farkındalık haftasıdır. Deprem kuşağında yer alan ülkemiz için bu hafta, hayati önem taşımaktadır.
Türkiye, Alp–Himalaya deprem kuşağı üzerinde bulunmaktadır. Ülkemizde en aktif fay hatlarından bazıları Kuzey Anadolu Fayı, Doğu Anadolu Fayı, Batı Anadolu Fay Sistemi ve Marmara Bölgesi Faylarıdır. Bu nedenle ülkemizin büyük bir bölümü deprem riski altındadır. Geçmişte yaşanan büyük depremler, alınması gereken önlemlerin önemini açıkça göstermiştir. 1939 Erzincan depremi, 1999 Gölcük depremi ve 2023 Kahramanmaraş depremleri gibi. Bu depremler binlerce vatandaşımızın hayatını kaybetmesine ve büyük maddi kayıplara yol açmıştır.
Deprem haftası özellikle halka her yıl depremin ülkemizin bir gerçeği olduğunun hatırlatılması amacıyla önemli bir fırsattır. İl ve ilçelerde valilik, kaymakamlık, belediye, üniversiteler, ilgili sivil toplum kuruluşları ve meslek odalarının birlikte çalışarak halkın bilinçlendirilmesi yerinde bir yaklaşım olacaktır.  Bilinçlendirme çalışmaları arasında deprem öncesi, deprem sırasında ve deprem sonrasında yapılması gerekenler yer almalıdır.

Deprem Öncesi Alınması Gereken Önlemler

• Oturduğumuz binaların depreme dayanıklılığı kontrol ettirilmeli,
• Yapılar Yapı Tekniğine ve İnşaat Yönetmeliğine uygun olarak deprem etkilerine karşı dayanıklı inşa edilmeli, 
• Ev içinde devrilebilecek eşyalar sabitlenmeli,
• Yataklar pencerenin ve üzerine devrilebilecek ağır dolapların yanına konulmamalı, yatağın üzerinde ağır eşya olan raf bulundurulmamalı,
• Deprem çantası hazırlanmalı (su, gıda, el feneri, ilaç vb.),
• Aile afet planı oluşturulmalı ve belli aralıklarla tatbikatları yapılmalı,
• Toplanma alanlarını öğrenmelidir.

Deprem Anında Ne Yapmalıyız?

• Sakin olunmalı,
• Güvenli bir yer bulup ÇÖK-KAPAN- TUTUN pozisyonu alınmalı;
‘Diz üstü ÇÖK,  Başını ve enseni koruyacak şekilde KAPAN, Düşmemek için sabit bir yere TUTUN’, 
• Pencerelerden, balkonlardan ve devrilebilecek sabitlenmemiş eşyalardan uzak durulmalı,
• Asansör kullanılmamalıdır.

Deprem Sonrasında Ne Yapmalıyız?

• Önce kendi güvenliğinizden emin olunmalı, sonra çevrenizde yardım edebileceğiniz kimse olup olmadığı kontrol edilmeli,
• Gaz, su ve elektrik vanaları kapatılmalı,
• Acil durum çantası alınarak, mahalle buluşma noktasına doğru harekete geçilmeli,
• Hasarlı binalara girilmemeli,
• Bilgi kirliliğine maruz kalmamak için resmî kurumların açıklamaları takip edilmelidir.

Bu tarz bilinçlendirme çalışmaları farklı kanallar üzerinden yapılabilir. Web sayfaları üzerinden infografik, görseller ve videolar, farklı gruplara hitap eden yüz yüze eğitimler, konferanslar, uzman söyleşi ve panel etkinlikleri, halk katılımlı tatbikatlar, deprem simülasyonları, deprem çantası hazırlama ve aile afet planı oluşturma etkinlikleri gibi çalışmalar örnek olarak verilebilir.
Sonuç olarak depremler engellenemez; ancak bilinçli ve hazırlıklı olmak can kayıplarını büyük ölçüde azaltabilir. 1–7 Mart Deprem Haftası, Türkiye’nin deprem gerçeğini unutmamak ve gerekli önlemleri almak için önemli bir fırsattır.
Unutmayalım: Deprem değil, ihmal öldürür.

HASUDER Afetler ve Acil Durumlar Çalışma Grubu tarafından hazırlanmıştır.

KAYNAKÇA
1. AFAD. https://www.afad.gov.tr/afadem/deprem, Erişim tarihi: 25.02.2026
2. HASUDER. https://www.hasuder.org.tr/deprem/dokumanlar-bilgi-notlari-hasuder-cat?page=3, Erişim tarihi: 25.02.2026